بر اساس گزارش مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)، آمریکا در جریان درگیری امسال با ایران، تا نیمی از برخی موشکهای دفاعی و تهاجمی کلیدی خود را مصرف کرده است. کاهش این ذخایر توان کاخ سفید برای نمایش قدرت را محدود و رقبای آن را جسورتر میکند.
شش ماه جنگ با ایران، مسئلهای را که واشنگتن سالها به تعویق انداخته بود به سطحی آشکار رسانده است؛ ذخایر موشکی آمریکا در حال فرسایش است و بازسازی آنها نه ماهها، بلکه برای برخی سامانهها سالها زمان خواهد برد.
جنگی که ذخایر آمریکا را فرسوده کرد
جنگ ایران برای آمریکا فقط آزمونی نظامی نبوده که به آزمونی برای عمق زرادخانه این کشور نیز تبدیل شده است. برآوردهای مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی نشان میدهد آمریکا در جریان این جنگ بخش بزرگی از برخی مهمات کلیدی خود را مصرف کرده؛ مهماتی که همزمان برای بازدارندگی در اروپا و اقیانوس هند-آرام نیز به آنها نیاز دارد.
«تام کاراکو»(Tom Karako)، مدیر پروژه دفاع موشکی CSIS، میگوید آمریکا پیش از جنگ احتمالاً حدود ۲۵۰۰ رهگیر پاتریوت در اختیار داشت و بیش از نیمی از آن، شاید ۱۲۰۰ فروند یا بیشتر، مصرف شده است. هر فروند نیز حدود ۴ میلیون دلار هزینه دارد و از آغاز تولید تا تحویل آن، در شرایط عادی، حدود ۳۶ ماه زمان میبرد.
مشکل فقط تعداد موشکهای شلیکشده نیست؛ مسئله فاصله میان سرعت مصرف و سرعت بازسازی است. تولید پاتریوت از حدود ۳۵۰ فروند در سال به ۶۵۰ فروند افزایش یافته و قرار است تا پایان دهه به هزار و حتی دو هزار فروند در سال برسد. اما این افزایش تولید نمیتواند بهسرعت شکاف ایجادشده را پر کند.
از پاتریوت تا تاماهاوک؛ فهرست مهمات رو به کاهش
فرسایش به سامانههای دفاعی محدود نمانده است. کاراکو از تاماهاوک، موشک کروز دوربرد آمریکا، بهعنوان یکی از مهمترین نگرانیها نام میبرد؛ سلاحی که رؤسایجمهور آمریکا در دهههای گذشته بارها برای حمله به اهدافی در سوریه، یمن و دیگر مناطق به آن متوسل شدهاند.
در بخش تهاجمی، موشکهای AASM، ATACMS، PrSM و JASSM نیز در تعداد قابل توجهی در جنگ ایران به کار گرفته شدهاند. در بخش دفاعی نیز ذخایر «تاد» (THAAD)، موشکهای استاندارد SM-۳ و SM-۶ تحت فشار قرار گرفتهاند.
کاراکو هشدار میدهد که مسئله از یک جنگ فراتر رفته است؛ آمریکا در اروپا، خاورمیانه و اقیانوس هند-آرام همزمان مسئولیت دارد. اگر مهمات موجود میان همه این مناطق پخش شوند، در نهایت ممکن است هیچ منطقهای ذخیره کافی نداشته باشد.
به گفته او، این وضعیت میتواند توان آمریکا برای ایجاد «بازدارندگی متعارف» را تضعیف کند و حتی برای رقیبی مانند چین وسوسهکننده باشد؛ زیرا طرف مقابل ممکن است بداند آمریکا موشکهای دوربرد و سامانههای دفاع هوایی کمتری برای مقابله با حمله در اختیار دارد.
اوکراین و تایوان؛ قربانیان بعدی کمبود مهمات؟
پیامد این فرسایش تنها به توانایی آمریکا محدود نمیشود. واشنگتن باید میان نیازهای جنگ ایران و تعهداتش در سایر نقاط جهان انتخاب کند. اوکراین برای مقابله با حملات موشکی روسیه به پاتریوتهای بیشتری نیاز دارد، اما هر انتقال جدید به معنای فشار بیشتر بر ذخایر آمریکاست.
در اقیانوس هند-آرام نیز مسئله جدیتر است. کاراکو میگوید آمریکا بیش از یک دهه درباره ضرورت چرخش راهبردی به سمت اقیانوس آرام صحبت کرده، اما در جریان جنگ ایران، بخشی از تجهیزات و مهمات خود را از این منطقه خارج کرده است.
از این منظر، جنگ ایران شکافی را آشکار کرده که پیش از آن نیز وجود داشت. به تعبیر کاراکو، این مشکل صرفاً نتیجه عملکرد دولت کنونی نیست؛ آمریکا از ابتدا ذخایر کافی نداشت و در عین حال، در جنگ اخیر نیز بیش از ظرفیت موجود مصرف کرده است.
او برای توضیح وضعیت از تشبیهی صریح استفاده میکند؛ «وقتی در یک چاله هستید، منطق این است که تشخیص دهید در چاله هستید و دست از کندن بردارید.»
بازسازی زرادخانه؛ مسئلهای چندساله
اکنون پرسش اصلی این نیست که آمریکا برای ادامه جنگ ایران موشک کافی دارد یا نه. کاراکو میگوید برای همین درگیری، احتمالاً هنوز مهمات کافی وجود دارد؛ مسئله این است که هزینه ادامه جنگ، کاهش ظرفیت آمریکا برای مواجهه با بحرانهای بعدی است.
بازسازی نیز سریع نخواهد بود. برای بسیاری از سامانههای تهاجمی و دفاعی، دو تا سه سال از قرارداد تا تحویل زمان لازم است. کاراکو تأکید میکند که حتی افزایش تولید بدون تأمین مالی کافی نمیتواند مشکل را حل کند.
او در نهایت توپ را به زمین کنگره میاندازد؛ پنتاگون میتواند هرچقدر میخواهد برنامهریزی کند، اما تا زمانی که کنگره پول لازم را تصویب و قراردادها را تأمین مالی نکند، کمبودها باقی خواهند ماند.
به این ترتیب، جنگی که قرار بود قدرت نظامی آمریکا را به نمایش بگذارد، همزمان محدودیت دیگری را آشکار کرده است؛ قدرت نظامی فقط به تعداد هواپیماها و موشکهای موجود وابسته نیست؛ به توانایی جایگزین کردن آنها نیز بستگی دارد و در این جنگ، آمریکا بخشی از آن فاصله را با سرعتی بیشتر از توان بازسازی خود مصرف کرده است.
نظر شما